นิรภัยการบินคืออะไร ?

นิรภัยการบินหมายถึง การป้องกันอากาศยานอุบัติเหตุ เพื่อพิทักษ์รักษาชีวิตผู้ที่เกี่ยวข้องกับการบิน และทรัพย์สินของทางราชการ ( ระเบียบวิทยาลัยการบินนานาชาติ มหาวิทยาลัยนครพนม ว่าด้วยนิรภัยการบิน พ.ศ. ๒๕๕๔) จากความหมายดังกล่าว จะเห็นได้ว่า “อุบัติเหตุ” คือตัวการหลักที่ทำให้เกิดการสูญเสียต่างๆ ตามมา อีกมากมาย ดังนั้นจึงต้องมีการป้องกัน ไม่ให้เกิด “อุบัติเหตุ” จึงมีคำถามตามมาว่า แล้วเราจะทำอย่างไรล่ะ จึงจะสามารถป้องกันไม่ให้เกิดอุบัติเหตุได้ ???? มนุษย์มีความเชื่อกันมาหลายยุคหลายสมัยว่า “อุบัติเหตุ” เป็นเรื่องของ ดวง โชคชะตา เคราะห์กรรม ที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ แต่ในขณะเดียวกัน นักวิทยาศาสตร์ก็ได้พยามยามศึกษา ค้นคว้า ทฤษฎีต่างๆขึ้นมามากมาย เพื่ออธิบายว่า “อุบัติเหตุ” มันมีลำดับขั้นตอนการเกิดและสามารถป้องกันได้ ไม่ใช่เรื่องของดวง โชคชะตา หรือ เคราะห์กรรม

ความเป็นมา เมื่อโลกได้เริ่มเข้าสู่ยุคการเปลี่ยนแปลงจากยุคเกษตรกรรมมาเป็นยุคอุตสาหกรรม โดยกลุ่มประเทศแถบทวีปยุโรป ถือว่าเป็นกลุ่มแรกที่มีความเจริญทางด้านอุตสาหกรรมก่อนภูมิภาคอื่นๆ มนุษย์รู้จักการนำเอาเครื่องจักรกลต่างๆเข้ามาใช้ แทนแรงงานคนและสัตว์ เพื่อเพิ่มผลผลิต การพัฒนาทางด้านอุตสาหกรรม ได้พัฒนาไปอย่างต่อเนื่อง แต่ปัญหาการเกิดอุบัติเหตุ เช่น เพลิงไหม้โรงงาน, หม้อน้ำระเบิด ฯลฯ ก็สร้างความเสียหายให้กับเจ้าของกิจการ ไม่ใช่น้อยเช่นกัน ดังนั้น เจ้าของกิจการ จึงคิดหาวิธีป้องกัน ไม่ให้เกิดอุบัติเหตุ เช่น การลงโทษลูกจ้างโดยวิธีการต่างๆเมื่อกระทำผิด การตัดเงินชดใช้ค่าเสียหาย แต่วิธีการลงโทษนั้นๆ ก็ไม่ใช่วิธีที่ถูกต้องที่สุด เพราะเป็นการแก้ไขที่ปลายเหตุ จึงมีกกลุ่มนักวิชาการ นักวิทยาศาสตร์ต่างๆ ได้ศึกษากันอย่างจริงจังว่า สาเหตุที่แท้จริงของการเกิดอุบัติเหตุ คืออะไร ???? และทำอย่างไรจึงจะป้องกันได้…

ในปี ค.ศ. ๑๙๓๑ H.W. HEINRICH นักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกัน ซึ่งต่อมาได้ถูกยกย่องให้เป็น “บิดาแห่งการป้องกันอุบัติเหตุวงการอุตสาหกรรม” ได้กล่าวถึงลำดับในการเกิดอุบัติเหตุ (ACCIDENT SEQUENCE) ว่า “การบาดเจ็บในวงการอุตสาหกรรม เป็นผลที่เกิดจากองค์ประกอบต่าง ๆ ซึ่งมีช่วงลำดับที่แน่นอน และองค์ประกอบสุดท้ายก็คือ อุบัติเหตุหรือการบาดเจ็บนั่นเอง ส่วนอุบัติเหตุก็มีสาเหตุโดยตรงจากการกระทำที่ไม่ปลอดภัยของบุคคล (UNSAFE ACT) และ / หรือการขัดข้องของอุปกรณ์ (UNSAFE CONDITION)" สรุปองค์ประกอบของอุบัติเหตุของ HEINRCHมี ๕ องค์ประกอบ ซึ่งเกิดขึ้นเป็นช่วงลำดับต่อเนื่องดังนี้ 

  1. ลักษณะตกทอดจากบรรพบุรุษ และสภาพแวดล้อมทางสังคม เป็นลักษณะอันไม่พึงปรารถนาซึ่งอยู่ในจิตใต้สำนึกของบุคคล เช่น ความดื้อรั้น มุทะลุ ความเลินเล่อ ความโลภ อารมณ์รุนแรง ความตื่นเต้น ตกใจง่าย อาการทางประสาท เป็นต้น ส่วนสภาพแวดล้อมทางสังคม ย่อมมีส่วนทำให้บุคคลนั้นถูกเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม สะสมนิสัยในลักษณะที่ไม่พึงปรารถนา แม้ว่าบุคคลนั้นจะได้รับการฝึก อบรม มาเป็นอย่างดีก็ตาม
  2. ความบกพร่องส่วนบุคคล พฤติกรรมดังกล่าวย่อมส่งผลให้เกิดผลเสียกับภารกิจ เช่น ทำการบินด้วยความประมาท การที่มีอารมณ์รุนแรง ตื่นตระหนกง่าย ขาดความยั้งคิด ทำให้การกระทำบางอย่างลงไปโดยไม่คำนึงถึงหนทางปฏิบัติที่ปลอดภัย ซึ่งเป็นผลต่อเนื่องไปจนอาจทำให้เครื่องมือ อุปกรณ์เกิดขัดข้องได้
  3. การกระทำที่ไม่ปลอดภัยและสภาพที่ไม่ปลอดภัย การกระทำที่ไม่ปลอดภัยของบุคคล เช่น เสี่ยงบินเข้าไปในสภาพอากาศที่ตนไม่ทราบ ทำการบินโดยไม่ตรวจสอบ ละเมิดข้อควรระวังเพื่อความปลอดภัย ไม่วางแผนในการบินให้รอบคอบ สภาพที่ไม่ปลอดภัย อากาศยานไม่ได้รับการตรวจซ่อมตามเกณฑ์ที่กำหนด โครงสร้างลำตัวร้าว สภาพทางวิ่งทางขับเป็นหลุมบ่อ มีวัสดุแปลกปลอม (FOD) เครื่องหมายไม่ชัดเจน ฯลฯ
  4. อุบัติเหตุ เหตุการณ์หรือลำดับเหตุการณ์ เช่น นักบินหลงสภาพการบิน เครื่องบินชนภูมิประเทศ เครื่องบินตกทางวิ่งทางขับ ฯลฯ
  5. การบาดเจ็บหรือเสียชีวิต เช่น บาดเจ็บจากการถูกเพลิงไหม้จากการกระแทกกับสิ่งกีดขวางเมื่อ เครื่องบินตกกระแทกพื้น ซึ่งองค์ประกอบแต่ละองค์ประกอบเหล่านี้เปรียบเสมือนตัวโดมิโนแต่ละตัว ที่ตั้งเรียงกันไว้ตามลำดับจาก ลำดับที่ 1 ถึงลำดับที่ 5 และอยู่ในระยะที่กระทบสัมพันธ์ถึงกันได้ ตามภาพที่ 1 
     

ภาพที่ 1 องค์ประกอบและลำดับการเกิดอุบัติเหตุ

HEINRICH ให้แนวความคิดไว้ว่า การที่จะป้องกันบุคคลไม่ให้ประสบกับอุบัติเหตุ จนทำให้เกิดการบาดเจ็บหรือเสียชีวิตนั้น สามารถทำได้โดยการควบคุม (Control)อย่างมีประสิทธิภาพโดยคอยขจัดการกระทำที่ไม่ปลอดภัย และสภาพที่ไม่ปลอดภัย นั้นคือ การดึงโดมิโนตัวกลางออกไป ก็จะทำให้ผลขององค์ประกอบเบื้องต้นไม่มีผลกระทบต่อองค์ประกอบหลัง ๆ ดังนั้น อุบัติเหตุและการบาดเจ็บก็จะไม่เกิดขึ้น ตามภาพที่ 2

ภาพที่ 2 การป้องกันอุบัติเหตุ

การป้องกันอุบัติเหตุตามทฤษฎีโดมิโน

การบาดเจ็บ / เสียชีวิตจะไม่เกิดเมื่อดึงโดมิโนตัวที่ 3 ออก

ณ ปัจจุบัน การดำเนินการด้านนิรภัยการบินของวิทยาลัยการบินนานาชาติในปัจจุบัน เป็นหน้าที่รับผิดชอบของคณะกรรมการบริหารจัดการด้านความปลอดภัยของวิทยาลัยการบินนานาชาติ โดยมี คณบดีวิทยาลัยการบินนานาชาติ เป็นประธานคณะกรรมการฯ และมีหัวหน้าสำนักงานมาตรฐานและนิรภัยการบิน เป็นฝ่ายอำนวยการ มีหน้าที่คอยกำกับดูแลให้การดำเนินการด้านนิรภัยการบินของวิทยาลัยการบินนานาชาติเป็นไปด้วยความเรียบร้อย ตลอดจนการสอบสวนทางเทคนิค เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงที่ทำให้อากาศยานเกิดอุบัติเหตุ

กระผมคิดว่าผู้อ่านคงจะทราบพอสมควรแล้วใช่ไหมครับ…..ว่า “นิรภัยการบิน” คืออะไร มีความเป็นมาอย่างไร และมีความสำคัญอย่างไรต่อการบิน โปรดติดตามต่อไปเรื่อยๆนะครับ กระผมจะมีสาระดีๆที่เกี่ยวกับงานด้านนิรภัยการบิน และเรื่องของความปลอดภัยต่อชีวิตและทรัพย์สินมาบอกเล่า ให้ได้รับทราบกันอย่างต่อเนื่องครับ…..กระผม

Article

หากคุณเป็นคนนึงที่โดยสารด้วยเครื่องบินบ่อยๆ น่าจะเคยได้ยินเรื่องราวของนักบินที่กล่าวแก่ผู้โดยสารก่อนเครื่องลงว่า “ช่วงเวลาที่ปลอดภัยที่สุดของคุณได้หมดลงไปแล้ว” นั่นไม่ได้เป็นเพียงการโอ้อวดของนักบินเท่านั้น แต่มันเป็นความจริงที่สุด ที่ว่า ผู้ที่โดยสารทางเครื่องบินจะได้รับช่วงเวลาที่ปลอดภัยที่สุด เพราะหลังจากที่คุณก้าวเท้าลงจากเครื่องแล้ว คุณอาจต้องโดยสาร Taxi เพื่อเดินทางต่อไปยังจุดหมายของคุณ ลอ

คุณสมบัติของผู้ขอรับใบอนุญาตนักบินพาณิชย์ตรี (เครื่องบิน)

คุณสมบัติของผู้ขอรับใบอนุญาตนักบินพาณิชย์ตรี (เครื่องบิน)

 

1.อายุไม่น้อยกว่า 18 ปี 

2.ถือ MEDICAL CERTIFICATE CLASS 1 

3.มีความรู้เกี่ยวกับวิชาการบินและกฎหมายการบินทั่ว ๆ ไป 

4.ประสบการณ์ชั่วโมงบิน

 

พายุฟ้าคะนองกับผลกระทบต่อการบิน

พายุฟ้าคะนองเป็นปรากฎการณ์ทางธรรมชาติที่มีอันตรายอย่างยิ่งต่อเครื่องบินที่กำลังทำการบินอยู่ในอากาศทั้งในขณะบินอยู่ในเส้นทางบิน หรือขณะบินขึ้น-ลงสนามบิน เพราะในพายุฟ้าคะนองมีสภาวะอากาศที่เลวร้ายที่สุด มีลมกระโชกรุนแรง มีกระแสอากาศพัดขึ้น-ลงรุนแรงทำให้เครื่องบินที่บินผ่านเข้าไป หรือบินอยู่ใกล้เคียงได้รับความปั่นป่วน กระเทือน รู้สึกถูกกระแทก  ทำให้ความสูงของเครื่องบินเปลี่ยนแปลงบ่อยครั้งที่นักบินไม่สามารถรักษาระดับบินไว้ได้เป็นเหตุให้เครื่องบินประสบอุบัติเหตุตกมาแล้วมากมาย

 My first FLIGHT as a pilot, experience of a life time.

 

วันนี้ เป็นวันที่น่าตื่นเต้น จนต้องเขียนบันทึกเอาไว้ เพราะเป็นวันที่ผมได้ขึ้นบินในฐานะนักบินเป็นครั้งแรกในชีวิต!

What is Aviation Medicine ?

ปัจจุบันการเดินทางที่สะดวกปลอดภัยและรวดเร็วคือ การเดินทางโดยทางอากาศ ด้วยเครื่องบิน จากสถิติพบว่า มีผู้โดยสารเครื่องบินจำนวนมากในแต่ละวัน ทำให้โลกเราทุกวันนี้แคบลง วิวัฒนาการด้านการบินได้เจริญรุดหน้าไปอย่างมาก วิศวกรสามารถประดิษฐ์และพัฒนาอากาศยานให้ล้ำหน้าไปมากเกินกว่าที่ร่างกายมนุษย์เราจะทนทานหรือปรับตัวได้ จึงจำเป็นต้องอาศัยวิชาการด้านการแพทย์โดยเฉพาะเวชศาสตร์การบิน (Aviation medicine) เข้ามาช่วยปรับปรุงประยุกต์และพัฒนา

International Aviation College, Nakhon Phanom University. contact Information